Xanh Cam Tím

  Có thể bạn đồng ý, ngôn ngữ không chỉ là phương tiện để diễn đạt suy nghĩ. Nó còn ảnh hưởng đến cách chúng ta nghĩ. Tiếng Việt trong tui chảy thành dòng. Một ý dẫn sang một ý, câu trước níu câu sau, có khi chỉ vì hai chữ nghe thuận tai mà tui viết nó vào. Như là “bạn tui đến thăm hỏi thật là nhức mỏi”. Chẳng có lý do gì cho chữ nhức mỏi xuất hiện ở đó, ngoài việc nó ăn vần với thăm hỏi. Tiếng mẹ đẻ như thế, tui thích.  Cơ mà, tui không chỉ có tiếng Việt để nghĩ. Trong đầu tui, mỗi thứ tiếng hình như đảm nhận một nhân cách riêng.  Khi nghĩ đến người thương, tui có thể gọi họ bằng tiếng Pháp trong đầu mình. Chéri, chouchou, petite Lyon... Rồi tui chuyển sang tiếng Việt để kể chuyện. Nếu có điều gì bất đồng, tui có thể mở ngay một phiên tranh luận bằng tiếng Pháp trong đầu tiếp, với đầy đủ luận điểm, luận cứ, phản biện và kết luận. Sau đó, tui xin lỗi bằng tiếng Anh. Và nếu cần đòi nợ, cũng bằng tiếng Anh. Có những việc tiếng Anh cũng làm rất tốt. Đặc biệt là khi phải nhắc...

Tui từng điều hành một công ty dịch vụ ở Việt Nam gần hai mươi năm.  Công ty đủ thành công để một công ty khác quan tâm mua lại khi tui 41 tuổi. Tui kể điều này để giải thích tại sao, vào ngày đầu tiên thực tập ở nhà trẻ Hiidenkivi, tui chưa biết chỗ cất bao tay của bọn trẻ nhưng đã bắt đầu tính điểm hòa vốn. Đó là một phản xạ nghề nghiệp. Có người bước vào nơi ấy sẽ thấy các bức vẽ của trẻ rất đẹp.  Tui thấy chi phí cố định. Tiền thuê mặt bằng. Lương nhân viên. Bữa ăn. Điện, nước, bảo hiểm. Trang thiết bị. Đồ chơi.  Cần bao nhiêu trẻ để hòa vốn? Bao nhiêu trẻ thì có lời? Và đến lúc nào thì nên mở cơ sở thứ hai? Tui còn chưa biết sử dụng máy rửa chén ở cơ sở thứ nhất. Nhưng chuyện đó không ngăn được tui mở cơ sở thứ ba trong đầu. Nếu mang mô hình này về Sài Gòn, tui sẽ đặt tên gì? Nhắm đến nhóm phụ huynh nào? Có nên đưa chữ “phong cách Phần Lan” vào chiến lược marketing không? Ngày trước, sau những năm tháng học tập ở Pháp, tui đã mang một chút phong cách Pháp vào Jolie ...

Mấy ngày nay, trong nhà tui có thêm nhiều ánh đèn vàng. Một chiếc đèn trần. Một chiếc đèn Khổng Minh. Và một chiếc hộp gỗ đẹp để đựng chỉ thêu. Hộp gỗ tất nhiên không phát sáng. Nhưng nó được mang đến cùng những món quà kia, nên tui thấy cũng có quyền xếp nó vào danh sách những thứ làm căn nhà ấm hơn. Những món quà được đem đến bởi những người thương. Bữa ăn vẫn được nấu. Mọi người vẫn ăn cùng nhau. Có những câu chuyện nhỏ trong ngày, những việc phải làm, những món đồ cần tìm chỗ đặt. Thế giới bên ngoài không có một sự thay đổi lớn lao nào. Nhưng trong tui, có một thứ đang thay đổi. Sau khi viết xong bài "Tui thực hành Phật pháp, và tui cũng yêu ánh đèn vàng", tui bắt đầu thực hành một việc rất nhỏ. Mỗi ngày, tui nhìn lại những điều đáng biết ơn đã xảy ra. Rồi viết xuống.  Có hôm là một bữa ăn ngon. Có hôm là giấc ngủ trưa, một ván cờ, không khí trong lành, chuyến tram ấm áp, một món đồ đem đến cho tui dù không biết để làm gì. Có hôm là một bộ phim "Con đường của Người...

Có lẽ ai cũng tìm hơi ấm, nhưng không phải ai cũng biết cách đứng đủ gần Muumimuseo, Tampere, tháng 10 năm 2026   Trong căn hộ của tui có một chiếc sofa màu xám. Nó không đặc biệt đẹp. Tui rinh nó về từ lòng tốt của một người Phần Lan, khi mới đến Tampere vài ngày.  Nhưng thứ tui thích nhất trong căn hộ không phải chiếc sofa. Mà là ánh đèn vàng vào buổi chiều. Tui thích khi có vài người quen thuộc ngồi cùng nhau. Uống trà. Chơi cờ. Nói những chuyện nhỏ nhặt. Một ngày như thế nào. Món ăn vừa nấu. Không gian đủ yên tĩnh Để tui nghe giọng nhỏ nhẹ của cô con gái nói "Ngon quá". Một không gian không phải cười quá mức. Không cần lúc nào cũng phải trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Thỉnh thoảng không ai nói gì cả. Mỗi người chỉ tự làm điều mình cần làm. Trong âm thanh của đàn piano và youtube hòa trộn trái nhịp Lại là sự dễ chịu.  Tui không từ chối sự hiện diện của người khác. Hệ thần kinh chỉ đơn giản không chịu đựng được mọi cuộc gặp gỡ đều đòi hỏi cùng một mức tiêu h...

Khi tụi tui đủ trung niên,  tụi tui sẽ rủ nhau trèo lên những chiếc xe đạp cọt kẹt, nhét đôi ủng vàng rực như hai quả chuối chín vào bàn đạp, mặc quần màu cam chói lọi đi cùng áo khoác tím hoa cà 😅 để lũ sóc trên cành nếu có nhìn xuống cũng phải ngỡ ngàng tưởng một gánh xiếc vừa trốn trại vào rừng. Rồi tụi tui sẽ buộc sau yên xe những chiếc túi ni lông đi chợ, thay vì ba lô dã ngoại hàng hiệu đồ đồ.  Tụi tui đạp xe thành một hàng dài lộn xộn, mặc kệ gió thu thốc vào mặt, mặc kệ chiếc nón bảo hiểm làm bẹp dí mớ tóc bù xù, và mặc kệ những người lái ô tô nghiêm túc đang sốt ruột đợi cả đám qua đường. Vào đến bìa rừng, tụi tui sẽ thản nhiên biến thành một lũ cướp lương thiện. Cầm cái cào nhựa màu đỏ sục sạo vào từng bụi việt quất, chui tọt vào đám rêu ẩm ướt để săm soi mấy tai nấm tí hon, và "mót" sạch những quả táo đỏ chót rơi vãi ven đường nhét đầy vào chiếc túi chấm bi như thể sắp chết đói còn mùa đông ngoài kia sắp sửa nuốt chửng cả thế giới mất thôi. Thời xưa, tụi tui phải ...